Veelgestelde vragen over de adoptieprocedure

Gelden er leeftijdsgrenzen voor aspirant-adoptieouders die zich aanmelden voor de adoptieprocedure?
Aspirant-adoptieouders die zich aanmelden voor de Nederlandse adoptieprocudure mogen niet ouder zijn dan 41 jaar. Hierop wordt een uitzondering gemaakt voor aspirant-adoptieouders van 42 tot 44 jaar die bereid zijn om een kind van twee jaar of ouder of een kind met een medisch probleem op te nemen. Tijdens het IBO-onderzoek (IBO staat voor Instrumentarium Bijzondere Omstandigheden) wordt gekeken of de aspirant-adoptieouders voldoende in huis hebben om juist deze kinderen in hun gezin op te nemen.
Aspirant-adoptieouders krijgen niet alleen te maken met de Nederlandse wet- en regelgeving. Ook de landen waar de kinderen vandaag komen stellen eisen die kunnen afwijken van de Nederlandse voorwaarden.

• Wet Opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka).
• De adoptieprocedure in negen stappen. 
• Het IBO-onderzoek
• De vergunninghouders kunnen uitsluitsel geven over de eisen van diverse landen van
  herkomst.

Hoe lang is de wachttijd?
Mensen die zich op dit moment aanmelden voor adoptie moeten rekenen op een totale wachttijd van minimaal drie tot ruim vijf jaar. 

Is éénouder-adoptie mogelijk? Ook voor een man alleen?
Ja, sinds 1 oktober 1998 is het mogelijk om als individu een adoptieprocedure te starten. Als u alleenstaand bent, een lat-relatie heeft, samenwoont en/of wanneer u en uw partner een officieel geregistreerd partnerschap zijn aangegaan, kunt u uitsluitend als individuele aanvrager een adoptieprocedure starten. U mag dan nog geen 46 jaar zijn.
Ook voor gehuwden is het mogelijk om op naam van één van beiden een aanvraag in te dienen. Dit kan gunstiger zijn bijvoorbeeld bij een groot leeftijdsverschil tussen de partners. De leeftijd van de oudste partner wordt namelijk als uitgangspunt genomen bij een gezamenlijke aanvraag. Meer informatie over eenouderadoptie en de mogelijkheden.

Is het beter om getrouwd te zijn als we willen adopteren?
Hoewel het voor de procedure in Nederland niet uitmaakt of u wel of niet getrouwd bent, zijn in de praktijk  de mogelijkheden voor gehuwden om een buitenlands kind te adopteren aanzienlijk groter. 
Als u in eerste instantie alleen een aanvraag heeft ingediend, kunt u die als u getrouwd bent laten omzetten in een gezamenlijke aanvraag. Dit dient schriftelijk te gebeuren (met een kopie van de trouwakte) en door beiden ondertekend bij de Stichting Adoptievoorzieningen. Doet u dit bij voorkeur voordat het gezinsonderzoek plaatsvindt, want het gezinsrapport wordt ook gebruikt bij de bemiddeling.  

Heeft een eventuele zwangerschap gevolgen voor de procedure?
Als u tijdens de adoptieprocedure zwanger wordt, wordt de procedure verplicht tijdelijk stopgezet. Een zwangerschap dient u te melden bij de Stichting Adoptievoorzieningen én de organisatie die het onderdeel van de adoptieprocedure uitvoert dat u op dat moment volgt (bijvoorbeeld de Raad voor de Kinderbescherming of de vergunninghouder). Ook als u de beginseltoestemming al in uw bezit heeft, wordt de adoptieprocedure tijdelijk stopgezet. Meer informatie.

Hoe lang duurt de procedure en wat is ongeveer de wachttijd?
Als u zich nu aanmeldt voor adoptie, moet u rekening houden met een totale wachttijd van minimaal drie tot ongeveer vijf jaar. Tot het verkrijgen van de Beginseltoestemming moet al gerekend worden met ruim anderhalf jaar. Over de wachttijden bij de vergunninghouders is niets te zeggen, omdat dit mede afhankelijk is van het land en van uw eigen mogelijkheden en wensen. Over het algemeen geldt dat het wachten op een jonge baby langer duurt dan het wachten op een ouder kindje of kindje met een special need. Verder speelt een aantal factoren een rol, o.a. de keuze van vergunninghouder en van het land van herkomst, en of je voldoet aan de gestelde voorwaarden (leeftijd/huwelijksduur/inkomen/opleiding, etc.).

Hoe is de procedure voor een tweede en volgend adoptiekind?
Wie een tweede of volgend kind adopteert, hoeft geen voorlichting meer te volgen. Wel moet weer een beginseltoestemming worden aangevraagd. Dit kan zodra het laatste opgenomen (adoptie-)kind of een in het gezin geboren kind gedurende ten minste één jaar is verzorgd.
De aanvraag voor een tweede of volgend kind wordt direct doorgestuurd naar de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad doet zo snel mogelijk een aanvullend gezinsonderzoek, waarvoor één gesprek meestal voldoende is. Uw gezinsrapport wordt aangepast en naar het ministerie van Justitie gestuurd. Bij een positief advies kunt u de beginseltoestemming redelijk snel verwachten. Bij de vergunninghouder kunt u het beste vooraf informeren hoe groot de mogelijkheden zijn voor adoptie van een derde of vierde kind.

Hoe moet ik de procedure uitstellen/stopzetten/omzetten?
De procedure uitstellen kan telefonisch en/of schriftelijk. Als u de procedure officieel wilt stoppen, dan dient dat schriftelijk te gebeuren. Ook het eventueel omzetten van de procedure moet per brief, ondertekend door beide aanvragers en ingeval van een huwelijk een kopie van de trouwakte. Meer informatie.  

Betekent het verkrijgen van de Beginseltoestemming (BT) ook recht op adoptie?
Nee, de Beginseltoestemming is geen garantverklaring dat er daadwerkelijk een kind geplaatst gaat worden. Vergunninghouders zijn niet verplicht aan iedereen die een Beginseltoestemming heeft een kind voor te stellen. Zij zullen iemand echter nooit zonder reden afwijzen.

Kan ik bezwaar maken als er geen beginseltoestemming wordt verleend?
Ja, binnen zes weken nadat de afwijzing is verzonden. De werkwijze is te vinden in de brochure 'Bezwaar en beroep tegen een beslissing van de overheid'.
De minister van Justitie legt het bezwaarschrift voor aan de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming. Deze instantie stelt de indiener van het bezwaar in de gelegenheid het bezwaar toe te lichten. Als ook het bezwaarschrift wordt afgewezen, kunt u binnen zes weken in beroep gaan bij de rechtbank. Hoe dit gaat is eveneens te lezen in genoemde brochure. De wettelijke responstermijn van de overheid is acht weken.

Hoe lang is de beginseltoestemming geldig? En is verlenging mogelijk?
De beginseltoestemming is vier jaar geldig, maar nooit langer dan het moment waarop de (oudste) aanvrager 46 jaar wordt en er op dat moment nog geen voorstel is geaccepteerd, tenzij bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Verlenging is mogelijk. De grens van 46 jaar blijft echter gehandhaafd, tenzij bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven. Verlenging dient u tijdig aan te vragen bij het ministerie van Jusitie, uiterlijk 12 weken voor de vervaldatum.

Is een in Nederland verkregen beginseltoestemming ook geldig in het buitenland? En omgekeerd?
Nee. Deze is alleen geldig in het land waar de toestemming is verleend.

Ik ga verhuizen naar het buitenland. Wat betekent dit voor de procedure hier?
U volgt de procedure in het land waar u woont. Als u halverwege de procedure vertrekt, kunt u de procedure in Nederland niet afmaken. Gaat u tijdelijk naar het buitenland, neem dan contact op met het ministerie van Justitie.
In sommige landen gaat de adoptieprocedure sneller. Weet wel dat u dan in het betreffende land moet wonen en dat de procedure helemaal afgerond moet zijn, voordat u met uw kind weer terug naar Nederland kunt komen. Ook bent u afhankelijk van de wetgeving in het land waar u woont.

Mijn partner heeft niet de Nederlandse nationaliteit. Wat betekent dat voor de adoptieprocedure? Welke nationaliteit krijgt het adoptiekind?
Als u in Nederland woont, moet u, ongeacht uw nationaliteit, de Nederlandse procedure volgen. Voor het Nederlandse stuk van de adoptieprocedure maakt het dus niet uit welke nationaliteit u heeft. De nationaliteit kan wel invloed hebben op de mogelijkheden in de landen van herkomst. Die staan wellicht niet open voor iedere nationaliteit, ook niet als u de Nederlandse beginseltoestemming heeft. Informeer bij uw vergunninghouder of bij de ambassade van het land waaruit u wilt adopteren.
Ten slotte kan de nationaliteitenkwestie spelen bij het bepalen van de nationaliteit van het kind. Als één van de aanvragers de Nederlandse nationaliteit heeft, dan krijgt het kind deze in ieder geval ook. Over het geven van een niet-Nederlandse nationaliteit kan Nederland niets zeggen. Als beide aanvragers niet de NL nationaliteit hebben, krijgt het kind niet de Nederlandse nationaliteit en is het zaak om uit te laten zoeken of het kind na adoptie in aanmerking komt voor de nationaliteit van de ouder(s). Hierover kunnen Nederlandse autoriteiten geen uitspraak doen.
Als u vragen heeft over nationaliteit kunt u contact opnemen de gemeente waar u woont of de afdeling Burgerzaken in Den Haag, tel. (070) 353 20 00.

Welke stappen moet je ondernemen als je met je kind in Nederland aankomt?
Op het moment dat een adoptiekind in Nederland aankomt, moeten de nodige formaliteiten worden geregeld. Wat precies hangt af van het land waaruit is geadopteerd en de rechtsgeldigheid van de uitgesproken adoptie. Meer informatie vindt u in de procedure stap voor stap.   

Wat moet ik doen als ik een kind van familie in het buitenland wil adopteren?
Dan dient u de procedure 'buitenlands pleegkind' van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) te volgen. Meer infomatie vindt u op de website van de IND.